Gerrit Vis nu meer dan een naam

Gerrit Vis nu meer dan een naam

Op de foto; Gerrit is degene die door het vizier kijkt. Dit is een van de foto’s van Gerrit Vis die bewaard zijn gebleven van zijn diensttijd in Nederlands-Indië. .

‘Oer Gerrit waard troch de famylje net praat. Dat wie te pynlik’

Nu zijn familie steeds meer over hem te weten komt, is Gerrit Vis niet langer alleen een naam. Toch is meer informatie over deze Heerenvener die in Indië sneuvelde nog altijd welkom.

Hij had zo’n dorst, bracht hij nog uit. Het was 28 december 1948. De pantserwagen met daarin Gerrit Vis (21) was zojuist op een trekbom gereden en stortte in het ravijn.

Drie maten waren op slag dood. Gerrit leek te kunnen worden gered. Luitenant-ter-zee Dupuits wist hem uit de diepte te halen. In allerijl werd Gerrit overgebracht naar een noodhospitaal. Zijn strijdmakker Sjef Vervoort week niet van zijn zijde. Ontzettende dorst, hoorde Vervoort hem zuchten. En toen blies Gerrit zijn laatste adem uit.

Het was de zoon van deze Sjef Vervoort die vorig jaar namens zijn vader een oproep deed op de facebookpagina van de Huzaren van Boreel. Sjef Vervoort, inmiddels 92 jaar, wilde weten of er nog nabestaanden waren van zijn oude makker Gerrit Vis. Zoon Martin Vervoort had ontdekt dat Vis’ naam in Heerenveen op het Indië-monument staat.

De Heerenvener Tjeerd Koehoorn, net als Gerrit en Sjef een huzaar, deelde dit bericht op de facebookpagina ‘Heerenveen in oude tijden’. Dat kreeg Annette van der Meer onder ogen. Gerrit Vis was een neef van haar moeder. En hij had met haar vader op de mulo in de klas gezeten van leerkracht Sieger van der Laan, de latere Heerenveense verzetsheld. Annette van der Meer besloot zelf een facebookpagina aan haar jong gesneuvelde achterneef te wijden om zoveel mogelijk over hem te weten te komen. Ze hoopt dat mensen zich bij haar melden. ,,Want oer Gerrit waard troch de famylje net praat’’, vertelt Annette. ,,Dat wie te pynlik.’’

Gerrit Vis groeide op aan Het Meer, tussen Heerenveen en De Knipe. Hij was de jongste van de vijf kinderen van Gerrit Vis en Akke Vis-van der Mei, en verloofd met Trijntje Vredeveld. Hij werkte als lasser bij Hainje, aan de Leeuwarderstraatweg in Heerenveen. Hij moest als dienstplichtig soldaat naar Indië. Op 28 november 1947 stapte hij in Amsterdam aan boord van de Nieuw Holland richting de Indische havenstad Tandjong-Priok.

Gerrit was ingedeeld bij een mortierpeloton. Daartoe had hij in Amersfoort een spoedopleiding gevolgd. In Indië zou de rest volgen. ,,Mar dy kaam net’’, vertelt Annette. ,,Se moasten harren dêr mar sjen te rêden’’, weet ze van Sjef. Geregeld schreef Gerrit naar huis. In algemene bewoordingen liet hij zich over de toestand in Indië uit.

In december 1948 werd er tijdens de tweede politionele actie een landing uitgevoerd door de mariniers en de huzaren. Een soort ,,lytse D-Day’’, zegt Annette. En toen kwam dus die fatale decembernacht. Tijdens een konvooi, waarin Gerrit samen met Sjef en andere dienstmakkers de mariniers moest beschermen en ondersteunen, ging het mis. De pantserwagen met daarin onder anderen Gerrit reed de brug op. Plots klonk er een knal, gevolgd door een vuurzee.

Gerrit kreeg een tijdelijke rustplaats achter het noodhospitaal in Blora. Later is hij herbegraven op het ereveld van Kembang Kuning, in Surabaya op Java. Zijn ouders werden later door de oorlogsgravenstichting uitgenodigd dit graf te bezoeken. ,,Dat koste 2200 gûne de man. Mar dat wie foar gewoane minsken net te dwaan’’, zegt Annette. Een zus en zwager bezochten Gerrits laatste rustplaats in 1980.

Via de dominee, die weer geïnformeerd was door de burgemeester, werd de familie Vis van Gerrits overlijden op de hoogte gesteld. In de gereformeerde kerk in De Knipe vond een rouwdienst plaats. Het orgel thuis, waar Gerrit graag op speelde, bleef voortaan onaangeroerd. Ook maat Sjef zweeg decennialang, maar besloot uiteindelijk toch zijn verhaal te vertellen. Hij had zelfs foto’s van Gerrits begrafenis voor de familie.

Sjef Vervoort zal de Indiëherdenking op 15 augustus in Heerenveen bijwonen. Net als een stafofficier, die het Veteranenplatform regelde, verwanten van Vis en andere geïnteresseerden. ,,Dit ferhaal moat trochjûn wurde’’, vindt Annette. ,,Troch alles wat ús ferteld waard, is hy foar ús net allinnich mear in namme, mar in mins wurden.’’

Comments are closed.